• اتحادیه حمل و نقل
    • شهرداری
    • Error
    • استانداری

    RSS Error: A feed could not be found at https://bijartaxi.ir/rss/rss3.php. A feed with an invalid mime type may fall victim to this error, or SimplePie was unable to auto-discover it.. Use force_feed() if you are certain this URL is a real feed.

  • قانون راهنمایی و رانندگی

    فصل اول : تعاريف ماده 1 : اصطلاحات و كلماتي كه در اين آئين نامه بكار برده شده داراي معاني ذيل مي باشند: 1. ابطال گواهي نامه ـ سلب اعتبار قانوني آن . 2. اتوبوس ـ هر نوع وسيله نقليه موتوري مسافر بري كه ظرفيت آن با راننده و كمك راننده 22 نفر يا بيشتر باشد. 3.  اتوبوس برقي ـ اتوبوسي كه به وسيله باطري يا نيروي برقي كه ازسيمهاي هوائي دريافت ميدارد حركت نمايد ولي روي ريل نباشد. 4. اتومبيل ـ هرنوع وسيله نقليه موتوري كه لااقل داراي چرخ دو جلو و دو چرخ ديگر در عقب بوده و براي حمل بار يا انسان بكار رود. 5. اتومبيل آموزشي ـ اتومبيلي كه براي تعليم رانندگي اختصاص داده شده و بايد داراي دو كلاج و دو ترمز و دو آئينه بوده و متعلق به يكي از آموزشگاهها ي مجاز تعليم رانندگي باشد. 6. اتومبيل سواري ـ اتومبيلي كه براي حمل انسان ساخته شده و ظرفيت آن با راننده حداكثر شش نفر است . 7. اتومبيل مدارس : اتومبيلي كه براي رفت و آمد شاگردان آموزشگاهها اختصاص داده شده . 8. ارتفاع چراغ ـ فاصله مركز چراغ : وسيلة نقليه بدون بار يا مسافر تا كف راه . 9. استيشن ـ اتومبيل سواري كه ظرفيت آن با راننده حداقل هفت نفر و حداكثر نه نفر باشد . 10. باركش ـ هرنوع وسيله نقليه اي كه براي حمل بار ساخته شده . 11. پارك مترـ دستگاهي كه با انداختن سكه تعيين شده درآن اجازه توقف وسيله نقليه را در زمان معيني ميدهد . 12. پاركينگ ممنوع ـ ايست وسيله نقليه جز براي سوار و پياده كردن آنهم به شرط وجود راننده در پشت فرمان ممنوع است . 13. پياده ـ شخصي كه بدون استفاده ازهيچ نوع وسيله نقليه موتوري يا غير موتوري حركت مينمايد. 14. پياده رو ـ قسمتي ازخيابان كه در امتداد آن واقع شده و براي عبور و مرور پيادگان اختصاص يافته است . 15. پيچ ـ انحراف مسير مستقيم راه . 16. ترافيك ـ عبور و مرور وسائل نقليه و اشخاص و حيوانات در راهها . 17. ترامواي ـ وسيله نقليه ايكه درشهر وحومه براي حمل مسافر بكار ميرود و با نيروي برق روي ريل حركت مي نمايد. 18. تراكتور باركش ـ وسيله نقليه موتوري كه جهت كشيدن يدكهاي باركش ساخته شده . 19. تراكتور كشاورزي ـ وسيله نقليه موتوري كه براي كارهاي كشاورزي يا براي كشيدن ماشينها و آلات ديگر كشاورزي يا شخم زدن بكار رود . 20. توقف مطلقا ممنوع ـ ايست وسيله نقليه در هر مدت ممنوع است . 21. توقيف گواهينامه ( ضبط ) ـ اخذ و نگهداري موقت گواهي نامه . 22. جاده ـ راه خارج شهر براي عبور و مرور وسائل نقليه . 23. جاده اصلي ـ جاده ايكه در برخورد با جاده ديگر پهن تر است يا با نصب علائم راهنمائي اصلي تلقي شود. 24. جاده فرعي ـ جاده ايكه از جاده اصلي منشعب شده و از آن تنگتر است يا با نصب علائم راهنمائي فرعي بشمار ميرود. 25. جاده خصوصي ـ جاده ايكه اشخاص يا مؤسسات براي استفاده شخصي ساخته اند و استفاده ديگران از آن منوط با ا جازه مالك است . 26. چرخ فلزي ـ چرخي است كه محل تماس آن با كف زمين فلزي باشد. 28. حق تقدم ـ حق عبور وسيله نقليه اي زودتر از وسائل نقليه ديگر يا از پياده ها و بالعكس . 28. خيابان ـ راه عبور و مرور در مناطق مسكوني . 29. خيابان اصلي ـ خيابانيكه در برخورد با خيابان ديگر پهن تر است يا با نصب علائم راهنمائي اصلي تلقي شود. 30. خيابان فرعي ـ خيابانيكه از خيابان اصلي تنگتر است يا با نصب علائم راهنمائي فرعي شناخته شود . 31. دستگاه تهويه ـ دستگاهي كه به وسيله گاز يا بخار متراكم هواي داخل اطاق وسيله نقليه را خنك مي نمايد . 32. دو چرخه موتوردار ( گازي ) ـ دو چرخه ايكه به وسيله موتور يكه نيروي آن متجاوز از پنج اسب نباشد حركت نمايد. 33. راه ـ اعم است از خيابان و جاده و كوچه . 34. راننده ـ كسي كه هدايت وسيله نقليه را توسط فرمان يا به وسائل ديگر بعهده داشته باشد . 35. راه آهن ـ ريلهاي آهني موازي ثابتي كه لكو موتيو ها و قطارها بر روي آن حركت مينمايند. 36. روز ـ از طلوع تا غروب آفتاب . 37. سازنده وسائل نقليه ـ شخصي يا مؤسسه يا كارخانه اي كه وسائل نقليه اي را كه مطابق اين آئين نامه بايد شماره گذاري شوند ميسازد ، يا قطعات ساخته آنها را سوار ( مونتاژ) مينمايد. 38. شب ـ از غروب تا طلوع آفتاب. 39. شماره غير مجاز ـ الف : شماره ايكه بموجب آگهي قبلي شهرباني بايد تجديد گردد. ب : شماره ايكه دركشور خارجي روي وسيله نقليه نصب شده و پس از ورود بايران با وجود انقضاء مدت اعتبار آن عوض نشده باشد. ج : شماره ترانزيت كه در كشور ايران براي مسافرت به خارج داده شده و استفاده از آن در داخل كشور ممنوع است . د : شماره هاي موضوع قانون مجازات استفاده كنندگان از پلاكهاي تقلبي مصوب سال 1345 . 40. شماره وسيله نقليه ـ عدد يك يا چند رقمي كه از طرف متصديان مربوط روي پلاكهاي مخصوص منقوش و به وسيله نقليه منصوب ميگردد. 41. ظرفيت اتومبيل ـ وزن بار با تعداد مسا فر كه از طرف افسر كاردان فني شماره گذاري شهرباني براي وسيله نقليه تعيين ميشود. 42. علائم ـ هر نوع علامت مانند تابلو ، نوشته ، خط كشي ، چراغ ، سوت ، حركت دست و غيره كه وسيله مقامات صلاحيتدار يا رانندگان براي كنترل و تنظيم عبور و مرور بكار ميرود. 43. قطعات اصلي ـ كليه قسمتهاي اساسي وسيله نقليه كه طبق اين آئين نامه بايد شماره گذاري شود مانند موتور و شاسي و اطاق كه تعويض آنها با عث تغيير مشخصات اساسي وسيله نقليه ميگردد. 44. كارت مشخصات ـ كارتي كه مشخصات مالك و و سيله نقليه شماره گذاري شده در آن ثبت و به مالك وسيله نقليه تسليم ميگردد. 45. كارت شهري ـ كارتي كه مجوز رانندگي وسائل نقليه عمومي در شهر و حومه مي باشد . 46. كوچه ـ راهي در مناطق مسكوني كه عرض آن حداكثر شش متر باشد . 47. گذرگاه پياده ـ در تقاطع راهها امتداد پياده روها در سواره رو يا هر محل ديگر ي از سواره رو كه به وسيله خط كشي يا ميخ كوبي يا ساير علائم جهت عبور پيادگان اختصاص داده شده . 48. گواهي نامه رانندگي ـ اجازه نامه براي رانندگي وسايل نقليه كه از طرف مقامات صلاحيت دار به نام اشخاص صادر شود . 49. منطقه ممنوعه ـ منطقه ومحلي كه عبور و مرور وسايل نقليه در آنها به وسيله علائم خاص ممنوع شده باشد. 50. مواد خطرناك ـ هر نوع مواد منفجره يا محترقه يا مايعات آتش زا و گازهاي فشرده و امثال آنها . 51. موتور سيكلت ـ وسيله نقليه موتوري كه داراي دو يا سه چرخ است و نيروي آن متجاوز از پنج اسب مي باشد . 52. ميني بوس ـ هر نوع وسيله نقليه موتوري مسافر بري كه ظرفيت آن با راننده حداقل ده نفر و حداكثر بيست و يكنفر باشد . 53. وزن با بار ـ وزن وسيله نقليه باضافه وزن بار آن . 54. وسيله نقليه امدادي ـ وسيله نقليه مخصوص خدمات پليسي ، بهداشتي آتش نشاني و امثال آنها كه وسيله شهرباني تعيين و يا علائم مخصوص مشخص ميشود . 55. وسيله نقليه موتوري ـ وسيله نقليه اي كه با نيروي موتور بر روي چرخهاي خود حركت كند. 56. وسيله نقليه غير موتوري ـ وسيله نقليه ايكه نيروي محرك آن ازموتور نباشد . 57. وسيله نقليه كشاورزي ـ به وسيله نقليه ايكه جهت امور كشاورزي ساخته شده مادام كه در مزارع كار كند اطلاق ميشود . 58. وسيله نقليه موتوري ويژه ـ وسيله نقليه موتوري كه مخصوص انجام كارهاي فني و ساختماني و جاده سازي و امثال آن است . 59. يدك ـ وسيله نقليه چرخدار با موتور يا بي موتور كه توسط وسيله نقليه موتوري ديگري كشيده شود. 60. يدك كش ـ وسيله نقليه موتوري كه يدك يا يدكهائي را به دنبال خود ميكشد . 61. يدك متصل ( شبه يدك ) يدك بدون نيروي محرك ( بي موتور) .     فصل دوم :شماره گذاري و كارت مشخصات ماده 2 : هر وسيله نقليه موتوري و غير موتوري و يدك متصل كه در راههاي عمومي حركت ميكنند بايد داراي شماره باشد . رانندگي با وسايل نقليه ايكه شماره گذاري نشده يا شماره آنها غير مجاز است و همچنين گذاردن اين قبيل وسايل نقليه براي رانندگي در اختيار اشخاص ديگر ممنوع است مگر آنكه قبلا اجازه حركت از شهرباني دريافت كرده و در دست داشته باشد. مأمورا ن انتظامي از حركت وسايل نقليه مذكور جلوگيري خواهند كرد. ماده 3 : مالك وسيله نقليه موظف است جهت شماره گذاري و اخذ كارت مشخصات وسيله نقليه خود به شهرباني محل مراجعه و فرمهاي مربوطه را تنظيم و امضاء نمايد و به ضميمه مداركي كه از طرف شهرباني اعلام خواهد شد تسليم كند. هر گاه اشخاص ديگري در مالكيت وسيله نقليه شركت يا نسبت به آن حق عيني داشته باشند نام و آدرس دقيق آنان نيز بايد در درخواست قيد شود. ماده 4 :‌ شهرباني پس از دريافت درخواست شماره گذاري و مدارك لازم با رعايت مقررات مذكور در ماده 5 براي شماره گذاري وسيله نقليه اقدام مي نمايد. ماده 5 : در موارد زير شهرباني مي تواند از انجام عمل شماره گذاري خودداري نمايد: 1. در صورتيكه وسيله نقليه معيوب بوده يا به جهات فني بكار افتادن آن در راهها خطرناك باشد. 2. چنانچه مشخصات وسيله نقليه با آنچه در اسناد مربوط ذكر شده مطابق نباشد. 3. اگر شماره گذاري وسيله نقليه قبلا“ بجهاتي ممنوع اعلام گرديده باشد. 4. هرگاه حقوق دولتي وعوارضي كه بموجب مقررات به وسيله نقليه تعلق گرفته پرداخت نشده باشدمگربا اجازه رئيس كل شهرباني. 5. چنانچه وسيله نقليه داراي علائم و تجهيزات پيش بيني شده در اين آئين نامه نباشد. ماده 6 : شماره گذاري بر روي وسيله نقليه از طريق نصب پلاكي كه وسيله شهرباني تهيه ميگردد انجام خواهد شد . انواع پلاكها و ابعاد و رنگهاي آنها براي وسايل نقليه مختلف از طرف شهرباني معين و اعلام ميشود . دارندگان وسائل نقليه مكلفند د ر مواقعي كه شهرباني لزوم تجديد و تعويض شماره ها را آگهي مي نمايد براي تجديد و تعويض شماره وسيله نقليه خود اقدام نمايند . ماده 7 : نصب پلاك به طريق زير بعمل مي آيد . اگر وسيله نقليه داراي سه چرخ يا بيشتر باشد يك پلاك در جلو و پلاك ديگر در عقب آن نصب ميگردد. در يدكها و وسائل نقليه اي كه داراي دو چرخ هستند فقط يك پلاك در عقب آن نصب ميگردد. پلاك عقب بايد در محلي نصب گردد كه با نور چراغ عقب وسيله نقليه قابل خواندن باشد . پلاكهاي منصوب بايد هميشه در جاي خود قرار داشته باشد. ماده 8 : شهرباني پس ازشماره گذاري و ثبت مشخصات وسيله نقليه كارتي كه حاوي مشخصات و ظرفيت آن باشد صادر و به مالك تسليم مي نمايد . اين كارت بايد هميشه همراه راننده وسيله نقليه مربوط باشد. به علاوه ظرفيت وسائل نقليه مسافر بري در داخل آن ها طوري نوشته ميشود كه قابل خواندن باشد. ماده 9 : وسيله نقليه عمومي كه در هرشهر شماره گذاري ميشود بايد فقط در همان شهر ومنطقه ايكه شهرباني تعيين ميكند بكار پردازد مگر اينكه موافقت شهرباني هاي مربوط با تغيير محل كار جلب شده باشد والا از كار كردن آن جلوگيري خواهد شد . ماده 10 : هرگاه كارت مشخصات يا پلاك اتومبيل مفقود يا ضايع گردد مالك وسيله نقليه موظف است ضمن اعلام مراتب به مقامات صلاحيت دار حداكثر ظرف 48 ساعت شخصا" يا و سيله نمايندة خود جهت اخذ المثناي كارت يا پلاك جديد به شهرباني مراجعه نمايد. ماده 11 : سازندگان و فروشندگان و حمل كنندگان وسائل نقليه فقط جهت عرضه نمودن يا نقل آن ها از محلي به محل ديگر بدون انجام تشريفات شماره گذاري از شهرباني پلاك ويژه يا موقت دريافتخواهند كرد. ماده 12 : هر سازنده يا فروشنده وسيله نقليه موظف است دفتري براي ثبت سابقه استفاده ازشماره هاي ويژه و تعيين اينكه در چه مدت و چه تاريخي شماره ويژه بر روي چه وسيله اي نصب وبه وسيله چه كساني از آن استفاده شده داشته باشد اين دفتر در مواقع مراجعه مأموران شهربانيبايد ارائه شود. ماده 13 : درموارديكه مالك وسيله نقليه آدرس خود را تغيير ميدهد بايد ظرف 48 ساعت اداره شهرباني را كتبا “ از آدرس جديد خود مطلع سازد. ماده 14 : مالك وسيله نقليه در صورتي كه بخواهد موتور يا هر يك از قطعات اصلي يا رنگ آنرا را تغيير دهد موظف است قبلا مدارك مربوط را به شهرباني جهت كسب اجازه تسليم نمايد تا پس از تغيير آنها كارت مشخصات جديد صادر گردد. ماده 15 : درصورت انتقال مالكيت وسيله نقليه ، فروشنده موظف است فورا" كارت مشخصات را به شهرباني محل تسليم نمايد . باضافه مالك جديد پس ازانتقال بايد براي دريافت كارت مشخصات به نام خود به شهرباني مراجعه نمايد. شهرباني پس از وصول درخواست خريدار فتوكپي يا رو نوشت مصدق سند انتقال كارت مشخصات جديدي به نام او صادر و بوي تسليم خواهد نمود. ماده 16 : شخصي كه وسيله نقليه در اختيار و تصرف او است ( اعم از اينكه مالك باشد يا نباشد) موظف است در صورتي كه وسيله نقليه مورد تصرف غير مجاز واقع شود و همچنين پس از رفع تصرف غير مجاز حداكثر ظرف 48 ساعت مراتب را به مقامات انتظامي محل اعلام دارد. ماده 17 : شهرباني در موارد زير پلاك شماره را پس ميگيرد. 1. هرگاه پلاك اشتباها" به وسيله نقليه اي نصب شده باشد. 2. در مورد مذكور در ماده 43 اصلاحي اين آئين نامه. 3. وقتي كه وسيله نقليه اوراق شده باشد. ماده 18 : پس از رفع اشتباه يا فراهم شدن موجبات استرداد پلاك مذكور در بند 2 پلاك به صاحب وسيله نقليه مسترد خواهد شد. ماده 19 : شهرباني ميتواند پلاك شماره ويژه يا موقت متعلق به سازندگان و فروشندگان يا حمل كنندگان وسائل نقليه را به علت عدم لزوم استعمال يا استعمال بر خلاف مقررات آن يا به علت تقلب در انها پس بگيرد . ماده 20 : كليه دارندگان وسائل نقليه موظفند ظرف دو ماه از تاريخ تصويب اين آئين نامه نشاني دقيق خود و مشخصات كامل وسيله نقليه خويش را به شهرباني محل شماره گذاري اعلام دارند.   فصل سوم : گواهينامه رانندگي و كارت شهري ماده 21 : هركس بخواهد با هرنوع وسيله نقليه موتوري زميني رانندگي كند بايد داراي گواهينامه رانندگي مربوط به آن نوع وسيله نقليه باشد. ماده 22 : شرائط لازم براي صدور انواع گواهينامه هاي رانندگي بشرح زير است: الف. گواهينامه رانندگي موتور سيكلت. 1. سن 18 سال تمام 2. قبول شدن در آزمايشهاي آئين نامه راهنمائي و رانندگي با اتومبيلهاي سواري : استيشن ، وانت ، آمبولانس و ميني بوس بظرفيت با بار تا 3500 كيلوگرم ب. گواهينامه رانندگي پايه 2 براي رانندگي با وانت و كاميونت تا ظرفيت 3500 كيلوگرم و اتومبيلهاي سواري و استيشن: 1. سن 18 سال تمام 2. قبولشدن در آزمايشهاي آئين نامه راهنمائي و رانندگي با اتومبيل سواري ج. گواهينامه رانندگي پايه 1 براي رانندگي با كليه وسائل نقليه موتوري زميني باستثناء موتور سيكلت. 1. سن 23 سال تمام 2. قبول شدن در آزمايشهاي آئين نامه راهنمائي و رانندگي و رانندگي با اتومبيلهاي بزرگ اعم از كاميون بظرفيت بيش از 3500 گيلوگرم و اتوبوس. 3. داشتن اطلاعات فني لازم 4. گذشتن 2 سال تمام از تاريخ اخذ گواهينامه رانندگي پايه 2 د. گواهينامه رانندگي ويژه براي رانندگي با وسائل نقليه سنگين ، جاده سازي و ساختماني و مخصوص حمل اشياء سنگين و جراثقال اسكله ها 1. سن 23 سال تمام 2. قبول شدن در آزمايشهاي آئين نامه راهنمائي و رانندگي و روشن كردن موتور و راندن وسائل نقليه مورد نظر در جهات مختلف – ترمز كردن و دور زدن با آنها در گواهينامه رانندگي ويژه نوع وسيله نقليه اي كه دارنده ميتواند با آن رانندگي كند قيد ميشود. براي رانندگي با وسائل نقليه ويژه اي كه سرعت آنها از 30 كيلومتر در ساعت تجاوز ميكند در شهرها و راههاي عمومي علاوه بر داشتن گواهينامه ويژه داشتن گواهينامه پايه 1 نيز ضروري است. ه. گواهينامه رانندگي با تراكتور چرخ لاستيكي در مزارع 1. سن 18 سال تمام 2. قبول شدن در آزمايش آئين نامه راهنمائي و رانندگي 3. قبول دشن در امتحان رانندگي با تراكتور 4. گواهي صلاحيت استفاده از ماشينهاي كشاورزي از طرف وزارت كشاورزي و منابع طبيعي و. گواهينامه رانندگي دوچرخه موتوردار (گازي): 1. سن 15 سال تمام 2. قبول شدن در آزمايش شفاهي آئين نامه راهنمائي و رانندگي 3. قبولشدن در امتحان رانندگي با دوچرخه موتوردار (گازي) تبصره 1 : كسانيكه سن آنان از 25 سال تمام كمتر نباشد براي اخذ هر گونه گواهينامه رانندگي از شرط سواد معاف ميباشند . تبصره 2 : دارندگان گواهينامه رانندگي پايه 2 درصورتي ميتوانند با وسائل نقليه عمومي باري كه ظرفيت بارگيري آن مطابق مشخصات ساخت كارخانه سازنده بيش از 3500 كيلوگرم نباشد همچنين با اتومبيلهاي سواري عمومي و استيشن عمومي و ميني بوس و آمبولانس رانندگي نمايند كه سن آنان از 23 سال تمام كمتر نباشد و يكسال تمام از تاريخ اخذ گواهينامه گذشته باشد. تبصره 3 : كليه گواهينامه هاي رانندگي با تراكتورهاي زراعتي كه تا تاريخ 24/11/1351 از طرف شهرباني صادر شده است همچنان معتبر ميباشد. ماده 23 : در موارد زير صدور گواهينامه رانندگي ممنوع است : 1. هر گاه متقاضي به بيماري صرع يا جنون مبتلا باشد 2. در صورتيكه متقاضي كور باشد مگر براي متقاضيان گواهينامه هاي موتور سيكلت و تراكتور زراعي و پايه دوم اتومبيل (بدون آنكه اجازه رانندگي وسايل نقليه عمومي و اتومبيلهاي آموزشگاههاي رانندگي را داشته باشد) كه فاقد يك چشم بوده و ميزان ديد چشم سالم آنان نيز كمتر از نباشد و بعلاوه دارندگان گواهينامه پايه دوم اتومبيل فاقد يك چشم بايد نقص ميدان ديد خود را با نصب آينه مخصوص در اتومبيل جبران نمايد. 3. هر گاه ميزان ديد متقاضيان گواهينامه ها كمتر از حد مقرر بوده و با استفاده از عينك قابل جبران نباشد. حد مقرر ميزان ديد بر حسب موارد بشرح زير است : الف. براي گواهينامه هاي پايه دوم اتومبيل و تراكتور و ويژه و موتورسيكلت با يك چشم و يا چشم ديگر با ميدان ديد طبيعي يا در صورتيكه ميزان ديد يك چشم كمتر از باشد مجموع ديد دو چشم با ميدان ديد طبيعي ب. براي گواهينامه پايه يك و كارت مخصوص رانندگي با وسايل نقليه عمومي و اتومبيلهاي آموزشگاههاي رانندگي با يك چشم و چشم ديگر با ميدان ديد طبيعي يا در صورتيكه ميدان ديد يك چشم كمتر از باشد مجموع ديد دو چشم با ميدان ديد طبيعي 4. براي كر مطلق و گوژپشت بجز گواهينامه پايه دوم رانندگي بدون آنكه اجازه رانندگي با وسايل نقليه عمومي و اتومبيلهاي آموزشگاههاي رانندگي را داشته باشد 5. هر گاه متقاضي فاقد انگشتان دست يا پا باشد بنحوي كه فقدان انگشتان مانع انجام اعمال طبيعي و لازم براي رانندگي باشد. 6. اگر متقاضي بعلت فقدان دست يا پا و يا ضعف بعضي از عضلات دست يا پا كه بمناسبت ابتلا به فلج يا امراض ديگري حاصل شده نتواند مستقلا" يا با استفاده از دست و پاي مصنوعي و يا بكمك ماشينهائي كه وسائل مخصوص براي تسهيل رانندگي در آنجا تعبيه شده براحتي از عهده رانندگي برآيد. ماده 24 : هر گاه پزشك و افسر كاردان فني شهرباني تشخيص دهد كه اشخاص مبتلا به ضعف بينائي يا شنوائي و همچنين اشخاص مذكور در بندهاي 5 و 6 ماده قبل به كمك عينك يا سمعك يا ساير وسائل مصنوعي به طور طبيعي قادر به رانندگي مي باشند صدور گواهي نامه به نام آنان در صورت جمع شرايط لازم ديگر مانعي ندارد . لكن در متن گواهي نامه بايد تصريح شود كه فقط با عينك يا سمعك يا چه نوع وسيله اي مي تواند رانندگي نمايند. آزمايش از داوطلبان نامبرده در بندهاي 5و 6 بايدمنحصرا" در پايتخت و وسيله سه نفر افسر كاردان فني آزمايش رانندگي با وسيله نقليه مخصوص انجام گيرد. ماده 25 : درخواست كننده هرنوع گواهينامه رانندگي بايد مداركي را كه ازطرف راهنمائي و رانندگي اعلام ميشود بمراجع آگهي شده ارائه كند. ماده 26 : از متقاضي اخذ گواهي نامه رانندگي قبل از ساير آزمايشها بايد آزمايش پزشكي به وسيله پزشكانيكه شهرباني معرفي مي نمايد يا افسر انيكه با وسائل و تجهيزات فني مخصوص آزمايش مزبور مجهز خواهند بود به عمل آيد. ماده 27 : هرگاه درخواست كننده گواهينامه رانندگي در آزمايشهاي مربوط موفق گردد گواهينامه رانندگي پس از مشاهده مدارك لازم صادر و باو تسليم خواهد شد. ماده 27 : هرگاه در خواست كننده به تصديق آزمايش كنندگان در كليه آزمايشها موفق شود گواهي نامه مورد تقاضا پس از اخذ مدارك مقرر به نام او صادر و تسليم ميگردد. ماده 28 : مدت اعتبار هر گواهي نامه در متتن آن درج ميشود. دارنده آن ملزم است كه ظرف يكماه پس از پايان مدت مقرر براي تمديد مدت اعتبار يا تعويض آن به گواهينامه هم ارز به شهرباني مراجعه نمايد . شهرباني مي تواند هنگام تمديد يا تعويض گواهي نامه از متقاضي آزمايش پزشكي مجددي بعمل آورد. هرگاه كسانيكه مدت اعتبار گواهي نامه آنان منقضي شده قبل از اخطار مأمورين براي تمديد يا تعويض آن به شهرباني مراجعه نمايند از پرداخت جريمه معاف خواهند بود. تبصره : گواهي نامه هاي رانندگي سياسي احتياج به تمديد مدت اعتبار ندارد. ماده 29 : رانندگي با هرنوع تاكسي علاوه بر گواهينامه رانندگي (اعم از پايه 1 يا 2) مستلزم داشتن كارت مخصوص رانندگي تاكسي است كه ازطرف راهنمائي و رانندگي صادر ميشود. براي صدور اين كارت راننده بايد داراي شرايط زير باشد : 1. داشتن حداقل 23 سال تمام 2. انقضاي 1 سال تمام از تاريخ اخذگواهينامه رانندگي (درمورد گواهينامه رانندگي پايه 2) 3. داشتن سواد خواندن و نوشتن 4. قبول شدن در آزمايش شهرشناسي 5. نداشتن سابقه محكوميت از حيث ارتكاب جنايات عمدي ، سرقت ، خيانت درامانت ، اخذ مال بعنف و جنحه هاي مربوط به منافيات عفت ماده 30 : اگر گواهي نامه رانندگي يا كارت شهري مفقود شود يا از بين برود دارنده آن ميتواند تقاضاي صدور المثني كند. شهرباني پس از احراز صحت ادعاي درخواست كننده با دريافت مدارك لازم المثني صادر و بوي تسليم خواهد نمود . ماده 31 : افراد زير از داشتن گواهينامه رانندگي ايراني معاف مي باشند: 1. خارجيانيكه گواهي نامه رانندگي كشورهاي خارجي دارندبه شرط معامله متقابله . 2. دارندگان گواهينامه بين المللي در صورتي كه مدت اعتبار آن نگذاشته باشد. ماده 32 : تبديل گواهينامه رانندگي صادرشده از كشورهاي خارج به گواهينامه رانندگي ايراني منوط به مشاهده گواهينامه رانندگي خارجي و ترجمه رسمي آن و ساير مدارك لازم با توجه بكيفيت و نحوه صدور گواهينامه خارجي در كشور صادر كننده آن خواهد بود. ماده 33 : ايرانيانيكه از كشورهاي خارجي گواهي نامه رانندگي گرفته اند در صورتي كه بخواهند درايران رانندگي كنند بايد ظرف سه ماه پس از ورود به ايران با تسليم مدارك لازم و گذراندن آزمايش كتبي آئين نامه گواهي نامه خارجي خود را به گواهي نامه ايراني تبديل نمايند . هرگاه كشور صاد ر كننده گواهي نامه خارجي نسبت به گواهي نامه هاي صادره از ايران معامله متقابل ننمايد در اين صورت گواهي نامه مزبور در ايران اعتبار ندارد. ماده 34 : براي كساني كه گواهينامه رانندگي آنان توقيف شده نبايد مجددا" گواهي نامه صادر شود و به فرض صدور از درجه اعتبار ساقط است و وسيله شهرباني اخذ و ابطال خواهد شد. ماده 35 : شهرباني ميتواند : 1. در صورتي كه گواهي نامه رانندگي اشتباها" يا ناقص صادر شده باشد آنرا مسترد دارد و پس از رفع اشتباه يا نقص گواهي نامه صحيح صادر و تسليم كند. 2. هرگاه گواهينامه هاي متعددي جهت رانندگي يكنوع وسيله نقليه بنام يكنفر صادر شود يكي از آنها را بانتخاب او بوي تسليم و بقيه را اخذ و ابطال نمايد . هرگاه صاحب گواهي نامه مشمول تبصره ماده 193 اين آئين نامه باشد تمام محكوميتها و تخلفات مورد نظر كه در گواهي مأخوذ ثبت بوده بايد در گواهينامه اي كه بوي تسليم ميشود درج گردد. ماده 36 : هرگاه دارنده گواهي نامه يكي از شرايط پزشكي مذكور در اين آئين نامه را از دست بدهد شهرباني مي تواند از او دعوت نمايد كه ظرف يكماه براي انجام آزمايشهاي ضروري حاضر شود. درصورتي كه فقدان شرط و صلاحيت رانندگي ضمن آزمايش جديد محرز گردد گواهينامه از وي اخذ و ابطال خواهد شد . اگر نقضي درشرايط مذكور وجود داشته باشد گواهي نامه تا تكميل شرايط توقيف و سپس به صاحب آن مسترد خواهد گرديد.     فصل چهارم : معاينه وسائل نقليه ماده 37 : راندن كليه وسايل نقليه عمومي بدون در دست داشتن برگ معاينه معتبر ممنوع است اين برگ كه مدت اعتبارش در متن آن قيد ميگردد بايد هميشه بر سطح داخلي شيشه جلوي وسيله نقليه به نحوي كه براي مأمورين انتظامي قابل رؤيت باشد نصب گردد. ماده 38 : شهرباني ميتواند از كليه وسايل نقليه هر سال يك يا چند نوبت معاينه بعمل آورد در اين صورت مالكين و رانندگان مكلفند وسايل نقليه خويش را جهت معاينه در تاريخ و محلي كه شهرباني قبلا “ اعلام مي نمايد حاضر سازند . ماده 39 : هيچ كس مجاز به صدور برگ معاينه نيست مگر آنكه اجازه اينكار كتبا“ از طرف شهرباني به او داده شده باشد. ماده 40 : شهرباني ميتواند به بنگاه هاي باربري يا مسافر بري يا تعميرگاهها يا امثال آن ها كه مجهز به وسائل نقليه و همچنين صدور برگ معاينه آنها را بدهد. اين قبيل بنگاه ها بايد دفتري براي ثبت مشخصات وسائل نقليه مورد معاينه و برگ هاي معاينه داشته باشند . ماده 41 : شهرباني پس از معاينه وسيله نقليه در صورت وجود تجهيزات مقرر د ر اين آئين نامه و فقدان نقص فني برگ معاينه صادرو به آورنده وسيله تسليم مي نمايد. ماده 42 : رانندگان يا مالكين وسائل نقليه ايكه ضمن معاينه معيوب يا ناقص تشخيص داده شده فقط مي تواند آنرا در تاريخ و مسيري كه در برگ اجازه نامه صادره از طرف مأمور معاينه كننده مشخص ميشود تا تعميرگاه يا گاراژ منتقل سازند . ماده 43 : در مواردي كه حركت وسيله نقليه در راههاي عمومي طبق نظر كارشناس فني شهرباني يا ژاندارمري به واسطه معايب و نواقص مكانيكي خطرناك باشد پلاك آن اخذ و پس از رفع معايب و نواقص و معاينه مجدد مسترد مي شود. ماده 44 : شهرباني موظف است در مواقع ضروري بنگاه ها و تعميرگاه ها ي مذكور در ماده 40 را بازرسي كند و چنانچه به هر جهتي از جهات صلاحيت معاينه كنندگان وسائط نقليه را مورد ترديد قرار دهد اجازه صادره را لغو نمايد. ماده 45 : در شهرهائي كه شهرباني محل فاقد افسر كاردان فني باشد رانندگان وسائل نقليه عمومي بايد اقلا“ هر سه ماه يكبار براي معاينه وسيله نقليه خود و دريافت برگ معاينه به نزديكترين شهرباني كه داراي كاردان فني است يا محلي كه از طرف شهرباني تعيين و اعلام شده است مراجعه نمايند.   فصل پنجم : تجهيزات قسمت اول : تجهيزات وسايل نقليه موتوري ماده 46 : اشخاص حق ندارند هيچ نوع وسيله نقليه اي را كه فاقد لوازم و تجهيزات مذكور در اين فصل يا داراي لوازم و تجهيزات مخالف مقررات باشد در راه هاي عمومي برانند و يا براي رانندگي در اختيار ديگري بگذارند. ماده 47 : كليه اتوميبل ها و يدك كش ها و تراكتورهاي باركش لااقل بايد داراي چراغ هائي به شرح زير باشند: 1. دو چراغ بزرگ با دو استپ و نور سفيد در طرفين جلو 2. دو چراغ كوچك با نور زرد يا سفيد براي تشخيص عرض اتومبيل در منتهي اليه هر يك از دو قسمت جلو. 3. دوچراغ كوچك با نور قرمز جهت تشخيص عرض اتومبيل در منتهي اليه هر يك از دو سمت عقب . 4. دو چراغ كوچك با نور قرمز يا نارنجي بريا ترمز ( ايست ) در عقب كه به محض گرفتن ترمز روشن شده و از فاصله 35 متري ديده شود. 5. يك چراغ كوچك با نور سفيد در عقب براي تشخيص شماره پلاك . نور اين چراغ بايد براي قرائت شماره پلاك از فاصله 25 متري كافي باشد. 6. يك چراغ كوچك به رنگ زرد يا سفيد جهت نشان دادن حركت با دنده عقب اين چراغ بايد طوري نصب گردد كه فقط موقع راندن به عقب روشن شود. 7. دو چراغ راهنمائي الكتريكي يا مكانيكي با نورسفيد يا زرد در طرفين جلو و دو تاي ديگر از آن با رنگ قرمز در طرفين عقب براي اعلام قصد گردش به چپ يا براست . نور اين چراغ ها در روز بايد از فاصله 35 متري قابل رؤيت باشد. 8. يدك و شبه يدك متصل بايد اقلا يك چراغ خطر قرمز در عقب داشته باشند . اگر وسيله نقليه اي داراي چند يدك زنجيري باشد نصب چراغ مذكور بايد در عقب آخرين يدك بعمل آيد. ماده 48 : نور چراغهاي كوچك جلو و خطر عقب بايد در شرايط جوي معمولي از فاصلة 150 متري ديده شود . نور چراغهاي گردش و ايست نبايستي خيره كننده باشد. ماده 49 : سيم كشي چراغ ها بايد طوري بعمل آيد كه هر وقت راننده چراغ هاي كمكي را روشن مي نمايد چراغ هاي عقب نيز روشن شوند. ماده 50 : ارتفاع چراغ ارتفاع چراغ هاي جلو نبايد از 135 سانتي متر بيشتر و از 70 سانتي متر كمتر باشد . ارتفاع چراغ هاي عقب نيز نبايد از يك متر بيشتر و از 50 سانتي متر كمتر باشد. ماده 51 : چراغ هاي بزرگ جلو بايستي داراي تكمه تبديل تور باشند كه تابش نور را به بالا يا پائين بترتيب زير عوض كند. 1. نور بالا ( استپ بالا ) بايد طوري ميزان گردد كه به وسيله آن وجود اشخاص يا اشياء ازفاصله 150 متري تشخيص داده شود. 2. نور پائين ( استپ پائين ) بايد به نحوي ميزان گردد كه به وسيله آن اشخاص يا اشياء از فاصله 35 متري مشخص شوند . ماده 52 : كليه وسائل نقليه امدادي بايستي در مرتفع ترين نقطه خود داراي يك چراغ خطر گردان يا زنگ يا بوقي كه توليد صداي مشخص نمايد باشند . نور قرمز چراغ بايد از فاصله 150 متري قابل رويت باشد. ماده 53 : وسائل نقليه موتوري به داشتن تجهيزات زير مجازند : 1. دو عدد نور افكن در طرفين با اجازة مخصوص شهرباني مشروط بر اينكه در شهرها و جاده هاي عمومي مورد استفاده قرار نگيرد . 3. دو چراغ رانندگي اضافي با نور سفيد در جلو ( چراغ كمكي ) كه ارتفاع آن نبايد از يكمتر و نيم بيشتر و از چهل سانتي متر كمتر باشد . اين چراغ ممكن است توأم با چراغهاي بزرگ جلو مورد استفاده قرارگيرد. 4. دو چراغ كوچك با نور زرد يا سفيد روي گلگير طرفين كه خيره كننده نباشد. 5. چراغهاي كوچك اضافي در جلو با نور سفيد يا زرد ودر عقب با نور قرمز كه هنگام استفاده بايد مرتبا" روشن و خاموش شده و از فاصلة 150 متري ديده شوند. 2. دو عدد چراغ ويژه مه با نور زرد در طرفين قسمت جلو ، ارتفاع اين چراغها نبايد ازيك متر بيشتر و از چهل سانتي متر كمتر باشد . نور اين چراغها بايد طوري ميزان گردد كه در طول ده متر از سطح افقي محل نصب چراغ بالاتر نيايد . هنگام استعمال چراغهاي مه بايستي از نور پائين چراغهاي بزرگ نيز استفاده شود . ماده 54 : تمام اتومبيلها و يدك كشها و تراكتورهاي باركش و انواع يدكها كه در جاده هاي عمومي عبور مي نمايند بايستي داراي دو شيشه نور تاب (رفلكتور) به رنگ قرمز يا شبرنگ درطرفين قسمت عقب خود باشند . هر گاه نور تابهائي در قسمت جلو نصب شوند بايد به رنگ زرد باشند. ارتفاع نور تابها بيشتر از يك متر و نيم و كمتر از شصت سانتي متر نخواهد بود مگر آنكه بلندي خود وسيله نقليه از كف زمين كمتر از شصت سانتي متر باشند. نور تابهاي عقب بدكها مستقل ممكن است در دو طرف آن يا د ردو طرف بار نصب شود . در تمام موارد مذكور بايد نور تابها كاملا قابل رؤيت بوده و شيشه هاي آنها داراي اندازه و خصوصياتي باشدكه موقع شب در مقابل نور چراغهاي وسائل نقليه ديگر از فاصله 150 متري كاملا مشهودگردد . ماده 55 : هر وسيله نقليه موتوري بايد مجهز به دو نوع ترمز پائي و دستي مجزا از هم با قدرتهاي مذكور در ماده 57 باشدكه هر يك به تنهائي بتواند آنرا از حركت باز دارد. ماده 56 : يدك ها و شبه يدك هائي كه ظرفيت آن ها از 1400 كيلو گرم زيادتر است بايستي داراي ترمزي باشند كه راننده بتواند به وسيله آن يدك را متوقف سازد . طرز ساختمان اين ترمز بايد طوري باشد كه در صورت قطع ناگهاني وسيله اتصال يدك ترمز خود به خود گرفته شود و يدك را متوقف نمايد . ماده 57 : قدرت ترمز پائي بايد به قدر ي باشد كه در راههاي مختلف طبق جدولهاي بين المللي كه ملاك عمل كارشناسان تصادفات راهنمائي و رانندگي است بتواند با شتاب معين از ادامه حركت وسيله نقليه جلوگير ي نمايد . حداقل شتاب ترمز پائي نبايد از سه و نيم كمتر باشد . قدرت ترمز دستي بايد به قدري با شد كه بتواند به تنهائي در سرعت قدم انساني ( پنج كيلومتر در ساعت ) بدون بار و مسافر در سطح اسفالته و مستقيم حداكثر پس از طي يك متر مسافت وسيله نقليه را كاملا از حركت باز دارد . ماده 58 : رانندگي با وسائل نقليه اي كه قدرت ترمز آنها طبق مشخصات مذكور نباشد ممنوع است. ماده 59 : كليه وسائل نقليه موتوري بايد مجهز به بوق يا وسيله اخبار صوتي ديگري باشند كه توليد صداي غير عادي و ناهنجار ننمايد و صداي از فاصله هفتاد متري شنيده شود . بعلاوه نصب كيلومتر شما ( سرعت سنج ) و درجه بنزين و چراغ نشان دهندة نور بالا كه كاملا سالم و قابل استفاده باشد الزامي است . تبصره 1 : كليه وسايل نقليه شامل انواع خودروهاي سواري، وسائط نقليه باركش(وانت ، كاميونت ، كاميون ، تريلي) و اتوبوس و ميني بوس اعم از پلاك (شخصي، عمومي، دولتي) بايد به كمربند ايمني استاندارد مجهز باشند (باستثناء اتوبوسها و ميني بوسهاي شركت واحد). تبصره 2 : راننده و سرنشين رديف جلو كليه وسائط نقليه مندرج در تبصره 1 راننده و سرنشينان اتوبوسها و ميني بوسها (باستثناي اتوبوسهاي شركت واحد) موظفند هنگام حركت در راهها (معابر درون شهري برون شهري) از كمربند ايمني استفاده نمايند. ماده 60 : هر وسيله نقليه موتوري بايستي مجهز به لوله اگزوز باشد كه مانع خروج صداهاي ناهنجار گردد. برداشتن تمام يا قسمتي از اين دستگاه ممنوع است . بهر نوع وسيله نقليه موتوري كه توسط شهرباني اعلام خواهدشد بايد تا خو گراف ( ثبت كننده سرعت ) نصب شود . اين دستگاه بايد كاملا قابل استفاده باشد و كاغذ ثبت كننده آن روزانه تجديد گردد. ماده 61 : كليه وسائل نقليه موتوري بايد داراي آئينه هائي در داخل باشد بنحوي كه راننده بتواند بوسيله آنها لااقل تا فاصله هفتاد متري پشت سر خويش را ببيند. نصب آئينه در دو طرف خارج وسيله نقليه مجاز است. ماده 62 : هر وسيله نقليه موتوري كه داراي شيشه جلو است بايد مجهز به دو برف پاك كن باشد. برف پاك كنها بايد هميشه سالم و حاضر بكار باشد تا در مواقع لزوم براي پاك كردن شيشه جلو از آن استفاده گردد. ماده 63 : دستگاه تهويه وسائل نقليه بايد طوري نصب گردد كه بهيچوجه توليد خطر براي سرنشينان آن نكند و محتوي گازهاي مسموم و آتش زا نباشد . ماده 64 : روي چرخهاي وسائل نقليه يا كنار آنها نبايد اجسام اضافي و زايد مانند ميخ و پيچ هاي بلند يا هر شيئي كه از محازات لاستيكها تجاوز كند مجود داشته باشد مگر آنكه در تراكتورهاي زراعتي و انواع كمباين لازم باشد. ماده 65 : اتوبوسها و كاميونها شبها هنگام حركت در جاده ها بايد لوازم زير را هميشه همراه داشته باشند تا در مواقع ضرورت بر حسب مورد از آنها استفاده نمايند. 1. سه چراغ با سه مشعل الكتريكي يا سه فانوس ويا سه شيشه نورتاب يا تابلوي شبرنگ با نور قرمز كه در شرايط جوي معمولي از فاصله 150 متري قابل رؤيت باشند. 2. در صورت فقدان لوازم مذكور لااقل سه چراغ الكتريكي با نور قرمز. 3. دو پرچم قرمز به ابعاد لااقل يك متر با چوب پرچم. ماده 66 : وسائل نقليه اي كه مواد خطرناك حمل مي كنند بايد فقط سه چراغ ترمز الكتريكي همراه داشته باشند. حمل فانوس براي آنها ممنوع است باضافه وسائل نقليه مزبور بايد داراي دستگاه پمپ آتش نشاني آماده به كار باشند. اين پمپ ها بايستي در محلهائي نصب شوند كه هنگام ضرورت بتوان فورا“ آنها را مورد استفاده قرار داد. قسمت دوم : تجهيزات اختصاصي موتورسيكلت و دوچرخه ماده 67 : موتور سيكلت ودوچرخه هاي موتور دار بايد داراي حداقل يك و حداكثر دو چراغ با نور سفيد در جلو و يك چراغ خطر با شيشه نو ر تاب قرمز درعقب و يك آئينه روي فرمان باشد . نصب راهنماي الكتريكي براي موتور هاي سه چرخ نيز ضروري است . راكبين موتور سيكلت بايد بكلاه كاسك مخصوص مجهر باشند. ماده 68 : هردوچرخه بايد داراي تجهيزات زير باشد : 1. يك چراغ با نور سفيد در جلو كه تا مسافت 150 متري جلوي آن را بقدر كافي روشن سازد. 2. يك چراغ با نور قرمز در عقب كه از فاصله 150 متري ديده شود. 3. يك چراغ قرمز شب نما در عقب كه نور وسائل نقليه پشت سر را از فاصله بيست متري منعكس نمايد. 4. يك زنگ يا بوق كه صداي آن از فاصله سي متري شنيده شود . نصب و استعمال زنگهاي صوتي يا آژير يا بوق خطر براي دوچرخه ها ممنوع است. 5. ترمز كه بمحض گرفتن آن دوچرخه متوقف گردد.   فصل ششم : مقررات محل بار ماده 69 : طول وعرض وسائل نقليه باربري همان است كه بر طبق مشخصات (كاتولوگ) سازنده معين گرديده ولي ظرفيت آن مطابق نظر افسر كاردان فني شهرباني تعيين ميشود. ارتفاع هيچ وسيله نقليه اي بانضمام بار آن از سطح راه نبايد از چهار متر تجاوز كند. ماده 70 : وسائل نقليه مسافربري حق ندارند بارهائي را كه از داخل اطاق آنها يا گلگيرها به اطراف تجاوز كرده باشد حمل كنند. ماده 71 : بارهاي وسائل نقليه باركش نبايستي از قسمت جلوي اطاق بيش از يك متر و از قسمت عقب اطاق بيش از دو متر باشد . بهر حال بايد علائم لازم و چراع قرمز خطر در ابتدا و انتهاي بار نصب شود. ماده 72 : محدوديت طول بار وسائل نقليه كه در ماده فوق تصريح شده در باره بارهائي كه بنا بر وضع و طبيعت يا ساختمان مخصوص قابل تفكيك و تجزيه نيستند رعايت نميشود مشروط بر اينكه اينگونه بارها روي يدكهاي طولاني گذارده شوند. در هر حال اگر طول بار از بيست متر تجاوز كند براي حمل آن بايد پروانه مخصوص از مقامات صلاحيتدار اخذ گردد. ماده 73 : مقامات صلاحيت دار ميتوانند جهت محمولاتي كه قابل تجزيه نبوده و بيش از ظرفيت يا بزرگتر از حجم معين است پروانه مخصوصي كه حاوي مشخصات و ظرفيت وسيله نقليه حمل كننده و حجم بار و مسير و تعداد دفعات رفت و آمد يا مدت حمل مستمر است صادر كنند . اين پروانه بايد تا پايان مدت اعتبار آن نزد راننده موجود باشد و هنگام مراجعه مأموران انتظامي ارائه گردد. ماده 74 : وسائل نقليه اي كه در حدود مواد 70و 71و 72 حمل باري كنند بايد : 1. شب ها دو چراغ يا دو فانوس قرمز رنگ در آخرين نقطه طرفين عقب بار نصب نمايند بطوريكه از فاصله يكصدوپنجاه متري طرفين و عقب وسيله مزبور ديده شود. 2. روزها دو پرچم يا دو پارچه قرمز رنگي كه سطح آن لااقل نيم متر مربع باشد در انتهاي بار آويزان كنند بنحوي كه رانندگان پشت سر بتوانند آنرا از فاصله مذكور در بند يك اين ماده ببينند. ماده 75 : حمل مواد خطرناك فقط با وسائل نقليه مخصوص مجاز است و با وسائل مسافري يا باربري معمولي جز با اجازه شهرباني ممنوع است. ماده 76 : بنگاهها بايد بارهاي وسائل نقليه را طوري بارگيري نمايند و محكم ببندند كه هيچگونه خطر افتادن يا چكه كردن يا باز شدن و يا پخش شدن در هوا وجود نداشته باشد. ماده 77 : يدك يا هرنوع وسيله نقليه اي كه توسط وسيله نقليه ديگري كشيده مي شود بايد با سيمهاي آهني يا ميله هاي محكم بوسيله كشنده متصل شود بطوريكه هيچگونه خطر گسيختن نداشته و تحمل كشش وسيله نقليه را بنمايد. طول وسيله اتصال نبايد از پنج متر زيادتر باشد.هرگاه وزن يدك با بار آن از دوهزار كيلوگرم زيادتر باشد بايد بادو رشته اتصال محكم بسته شود. ماده 78 : رانندگان موظفند بدستور مأموران صلاحيتدار وسيله نقليه را جهت توزين به روي قپان ببرند. هرگاه ضمن توزين معلوم شود كه بيش از ظرفيت مقرربارگيري شده باراضافي تخليه ميشود.دراينصورت مسئوليت انبار كردن و حفظ آن بعهده مالك و راننده است فصل هفتم : تصادفات ماده 79 : راننده هر وسيله نقليه اي كه مرتكب تصادف منجر به جرح يا فوت گردد موظف است بلافاصله وسيله نقليه را در محل تصادف متوقف سازد و مادام كه تشريفات مربوط به رسيدگي وسيله كارشناسان شهرباني يا ژاندارمري خاتمه نيافته مطلقا" از تغيير وضع اتومبيل يا صحنه تصادف خودداري نمايد. لكن هر گاه تصادف فقط منجر به خسارت مالي شود بنحوي كه امكان حركت از وسيله نقليه سلب نشده باشد راننده موظف است وسيله نقليه را در نزديكترين محلي كه موجب سد معبر نگردد براي رسيدگي و معاينه متوقف سازد مگر اينكه در مورد خسارات از طرف بيمه مقرراتي وضع و اعلام شده باشد كه در اينصورت توقف در محل بشرط انجام مقررات بيمه از طرف رانندگان اجباري نخواهد بود. تبصره : در نقاطي كه كارشناس شهرباني يا ژاندارمري وجود ندارد يا حضور به موقع آنان مقدور نباشد در اينصورت مسئولان امر از نظريات مستدل سه نفر از رانندگان پايه يكم استفاده خواهند كرد . ماده 80 : رانندگان وسائل نقليه اي كه بهر ترتيب تصادف نموده اند در صورت وقوع جرح موظفند كمكهاي لازم را به مجروحين نموده و در اعزام آنان به بيمارستان مساعدت نمايند. ماده 81 : رانندگان مذكور مكلفند در موارد تصادف منجر به جرح يا فوت نام ونشان صحيح و مشخصات گواهينامه رانندگي و وسيله نقليه خود را بلافاصله به مأمورين انتظامي اعلام دارند. ماده 82 : رانندگاني كه باوسيله نقليه متوقف فاقد سرنشين تصادف مي نمايند بايد در محل وقوع تصادف صاحب يا راننده وسيله متوقف و مأمورين انتظامي را از هويت و نشاني كامل خود آگاه سازند و در صورت عدم دسترسي به ايشان نام و نام ذخانوادگي و نشاني دقيق خويش و شماره و ساير مشخصات وسيله نقليه خود را روي كاغذي بنويسند ودر محل قابل رؤيتي در وسيله نقليه متوقف الصاق نمايند. ماده 83 : رانندگاني كه با اشياء يا حيوانات تصادف نموده و باعث خسارت يا اتلاف آن ها مي شوند مكلفند كه در محل مالك يا حافظ اشياء يا حيوانات مورد تصادف را طبق دستور ماده فوق مطلع سازند. ماده 84 : هرگاه راننده وسيله نقليه اي در اثر تصادف توانائي اجراي مقررات مندرج در مواد 82 و83 را نداشته باشد در اين صورت مالك آن وسيله نقليه موظف است در اولين فرصت پس از آگاهي از واقعه مراتب را به مامورين مربوط اعلام دارد. ماده 85 : اتوسرويس ها (تعميرگاه ها) وتوقف گاه ها (پاركينگ ها) موظفند ظرف 24 ساعت پس از رؤيت وسيله نقليه اي كه آثار تصادف يا جاي گلوله در ان وجود دارد مراتب را با ذكر مشخصات اتومبيل و در صورت امكان با ذكر نام و نشاني راننده به شهرباني يا ژاندارمري محل اعلام دارند.  
    • فصل هشتم : علائم راهنمائي و رانندگي
    قسمت اول ـ علائمي كه مقامات و ماموران انتظامي بكار مي برند ماده 86 : علائم راهنمائي و رانندگي كه براي كنترل و تنظيم عبور و مرور در راه ها بكار ميرود وسيله شهرباني تعيين مي شود . انتخاب محل نصب آنها در شهرها با شهرباني و تهيه و نصب آنها با شهردار ي است در خارج از شهرها انتخاب محل نصب با ژاندارمري و تهيه و نصب آنها با وزارت را ه خواهد بود. ماده 87 : رانندگان كليه وسائل نقليه و اشخاص اعم ا ز پياده يا سوار بر حيوانات موظفند از علائم راهنمائي و رانندگي تبعيت نمايند مگر اينكه مأموران انتظامي به جهاتي عدم رعايت آنها را در محل مجاز اعلام كنند. ماده 88 : كنترل وتنظيم عبور و مرور ممكن است به وسيله چراغ ها يا خطوط يا تابلوها يا نوشته ها با مأموران انتظامي و يا بهر وسيله ديگري كه بر حسب مورد مقتضي باشد بعمل آيد در هر حال فرمان پليس بر تمام علائم ديگر مقدم است . ماده 89 : در محل هائيكه عبور و مرور به وسيله چراغ راهنمائي كنترل مي شود رنگهاي زير براي مقاصدي كه معين شده است بكار ميرود. 1. چراغ سبز براي حركت : وسائل نقليه اي كه با چراغ سبز روبه رو ميشوند حق عبور يا گردش را دارند مگر آنكه گردش به وسيله علامت ديگري ممنوع شده باشد. در هر حال وسائل نقليه در حال گردش بايد حق تقدم وسائل نقليه اي را كه مستقيم ميروند و حق تقدم پيادگاني را كه از گذرگاه در حركتند رعايت نمايند. 2. چراغ زرد براي احتياط ـ وسائل نقليه ايكه با اين چراغ روبرو ميگردند نبايد به تقاطع يا گذرگاه پياده نزديك شوند و د ر صورت ورود قبلي موظفند به حركت خود ادامه بدهند و از تقاطع يا گذرگاه عبور كنند. 3. چراغ قرمز براي ايست كامل ـ وسائل نقليه اي كه با چراغ قرمز برخورد مي كنند بايد قبل از خط مخصوص ايست توقف كامل نمايند و در صورت فقدان خط ايست در فاصله پنج متري چراغ راهنمائي بايستند و تا روشن شدن چراغ سبز منتظر بمانند. 4. چراغ چشمك زن زرد براي عبور يا احتياط ـ وسايل نقليه مكلفند با مشاهده اين چراغ از تقاطع و گذرگاه پياده با احتياط كامل و سرعت كم عبور نمايند. 5. چراغ چشمك زن قرمز براي ايست و عبور ـ وسائل نقليه د رصورت برخورد با اين چراغ بايد قبل از ورود به تقاطع يا گذرگاه پياده توقف كامل كنند و پس از اطمينان از عدم وجود تصادف حركت نمايند. ماده 90 : انواع خطوطي كه روي راهها بايد كشيده شود مطابق نمونه هاي منضم به اين آئين نامه است . ماده 91 : تابلو ها يايد مطابق نمونه بين المللي كه ضميمه اين آئين نامه است تهيه و نصب شود. ماده 92 : در محلهائيكه چراغ قرمز يا هر نوع علائم ايست ديگر وجود دارد ممكن است به وسيله پيكان سبزي كه د ركنار چراغ قرمز تعبيه ميشود يا با نصب تابلو به وسائل نقليه اجازه داده ميشود كه د ر مسير معيني حركت نمايند . در اين مورد رعايت حق تقدم پياده گان و وسائل نقليه كه با چراغ سبز جهت ديگر اجازه عبور داشته اند الزامي است . ماده 93 : نصب آگهي يا علامت يا تابلو يا وسائلي كه داراي شباهت با علائم و يا تابلوهاي راهنمائي و رانندگي باشد يا از آنها تقليد شود و يا منظور از آن هدايت و كنترل وسائل نقليه باشد و يا به طريقي باعث جلوگيري از رويت علائم و تابلو و وسائل راهنمائي و رانندگي گردد و همچنين نصب چراغهاي رنگي تبليغاتي در مجاورت چراغهاي راهنمائي به طوريكه موجب اشتباه رانندگان گردد ممنوع است مقامات انتظامي مي توانند در صورت مشاهده چنين اشيائي جهت بر داشتن آنها اقدام كنند. با اين وصف ممكن است از طرف مؤسسات يا اشخاص با اجازه مقامات صلاحيت دار علائمي جهت هدايت مراجعين با اماكن اطراف راه نصب گردد. ماده 94 : هيچكس حق ندارد بدون اجازه مقامات شهرباني تغييراتي در علائم راهنمائي و رانندگي و ديگر وسائل تنظيم عبور ومرور وسائل نقليه و راه آهن بدهد و يا در متن آن تصرفاتي نمايد . قسمت دوم ـ علائمي كه رانندگان بايد بكار برند ماده 95 : رانندگانيكه قصد گردش به راست يا به چپ يا توقف را دارند مكلفند از فاصله يكصد متري محل گردش يا توقف وسيله چراغ راهنما به ترتيب زير علامت دهند: 1. براي گردش به راست چراغ راهنماي سمت راست وسيله نقليه را روشن كنند. 2. براي گردش به چپ چراغ راهنماي سمت چپ را روشن كنند . 3. بريا توقف چراغ راهنماي سمت راست را روشن كنند. ماده 96 : رانندگان وسائل نقليه موتوري فاقد چراغ رانهما و همچنين وسائل نقليه غير موتوري و وتور سيكلت ها و دوچرخه بايد با دست به شرح زير علامت بدهند. 1. براي گردش به راست ـ دست چپ را به طرف بالا نگاهدارند . 2. براي گردش به چپ ـ دست چپ را به طور افقي نكهدارند . 3. براي توقف ـ دست چپ را به طرف پائين نگاهدارند. 4. براي كاستن سرعت : دست چپ را به طور افقي از بالا به پائين متناوبا حركت دهند . ماده 97 : علائم اخبار و همچنين علائم سبقت گرفتن بشرح ذيل است. 1. در روز بوق كوتاه. 2. در شب چند بار خاموش و روشن كردن چراغ بزرگ جلوي وسيله نقليه يا تعويض استپ. هنگام سبقت گرفتن ، اعم از اينكه روز باشد يا شب براي جلب توجه وسايل نقليه پشت سر استفاده از چراغ راهنما ضروري است. قسمت سوم ـ علائم اختصاصي و استثنائي بعضي از وسائل نقليه ماده 98 : اتومبيلهاي امداد ي ومدارس بايد داراي دستگاه اخبار قابل رؤيت مندرج در ماده 52 اين آئين نامه باشند و روي بدنه اتومبيل هم مطابق دستور شهرباني عبارات و علائم مميزه به طور خوانا نقش گردد. ماده 99 : رانندگان وسائل نقليه اي يكه مواد خطرناك حمل مي كنند يايد در طرفين و عقب وسيله نقليه تابلوئي كه روي آن كلمه (خطر ) با حروف درشت به رنگ قرمز نوشته شده باشد نصب كنند . ماده 100 : هرگاه وسيله نقليه اي شب در كنار راه توقف نمايد و نور كافي در آن محل براي تشخيص اشياء يا اشخاص از فاصله 150 متري وجود نداشته باشد راننده (اعم از اينكه داخل وسيله نقليه باشد يا خارج آن) مكلف است چراغهاي كوچك جلو و خطر عقب وسيله نقليه را روشن نگهدارد چنانچه چراغ كوچك جلو خراب شده باشد لااقل چراغهاي بزرگ را با نور پائين روشن سازد. ماده 101 : هرگاه در راه ها خرابي غير قابل پيش بيني براي هر نوع وسيله نقليه موتوري ايجاد شود راننده مكلف است آنرا از مسير عبور و مرور خارج و در محل مناسبي كه وموجب سد راه و مزاحمت ساير وسائل نقليه و عابرين پياد ه نباشند متوقف سازد در اين مورد و در ساير مواردي كه وسيله مزبو ر قادر به حركت نباشد و انتقال آنها به محل مناسبي مقدور نگردد در صورت فقدان نور كافي درراه بايد به منظور اخبار به ساير رانندگان علائم ايمني به ترتيب زير درمحل قرار دهد. 1. در وسط راه يك فانوس يا يك چراغ يا يك مشعل نوراني قرمز در فاصله هفتاد متري جلو و يكي در فاصله هفتاد متري عقب ويكي ديگر در پهلوي وسيله از كار افتاده بگذارد . 2. هرگاه وسيله نقليه سر پيچ يا تپه اي ازكار بيفتد فانوس ها يا چراغ ها يا مشعل ها را بايد در فواصل مناسبي قرار دهد تا وسائل نقليه ديگر از فاصله دويست متري متوجه خطر بشوند. ماده 102 : هرگاه وسيله نقليه موتوري در راه هاي خارج شهر از كار بيفتد و به علت كفايت روشنائي احتياجي باستفاده از چراغ يا مشعل نباشدراننده بايد در وسط جاده يك مثلث شبرنگ قرمز متساوي الاضلاع از نوع علامت احتياط به ابعاد سي سانتي متر در فاصله هفتادمتري جلو و مثلث ديگري درفاصله هفتاد متري عقب آن به نحوي كه كاملا قابل رؤيت باشد قرار دهد. ماده 103 : اگر وسيله نقليه اي كه مواد خطرناك حمل ميكند در ساعات و شرايط مندرج در ماده 100 در راه هاي خارج شهر ازكار بيفتد راننده موظف است كه در وسط جاده يك چراغ الكتريكي قرمز با باطري در فاصله هفتاد متري جلو و يكي در فاصله هفتاد متري عقب و يكي ديگر در پهلوي وسيله از كار افتاده بگذارد . استفاده از فانوس يا چراغ با مشعل براي اين قبيل وسائل نقليه ممنوع است . ماده 104 : روي يدك و هر نوع وسيله نقليه اي كه توسط وسيله نقليه ديگر كشيده شود بايديك پرچم سفيد به طول و عرض لااقل نيم متري طوري نصب شود تا ساير رانندگان از فاصله دور و از طرفين جاده آنرا مشاهده كنند.  
    • فصل نهم : مقررات رانندگي
    قسمت اول ـ مسير و جهت عبور ماده 105 : رانندگان كليه وسائل نقليه موظفند كه از منتهي اليه سمت راست راه حركت نمايند مگر در موارد زير : الف. در موقع سبقت گرفتن از وسيله نقليه جلو ب. موقعي كه سمت راست جاده بهر علتي مسدود و غير قابل عبور باشد پ. هنگام گردش به چپ ماده 106 : در راه هائيكه خط كشي شده وسائل نقليه بايد در مسير بين خطوط حركت كنند و از آن خارج نشوند مگر اينكه احتياط كامل را رعايت كنند و قبلا با دادن علامت وسائل نقليه ديگر را از قصد خود آگاه سازند . ماده 107 : رانندگي در قسمت وسطي راه هائيكه به وسيله خط كشي يا علائم ديگر به سه قسمت تقسيم شده ممنوع است مگر بريا سبقت گرفتن يا گردش به چپ . ماده 108 : در راه هائي كه به وسيله موانع مخصوص يا سكو به دوقسمت تقسيم شده رانندگان موظفند از قسمت راست حركت كنند و حق ندارند از روي موانع بگذرند . ماده 109 : در راه هاي يكطرفه راننده وسائل نقليه بايد در جهت مجازعبور كنند وحركت خلاف جهت مزبور ممنوع است . ماده 110 : در ميدان هاي سكودار رانندگان وسائل نقليه موظفند ازطرف راست سكو گردش نمايند. ماده 111 : در معابري كه عبور وسائل نقليه كند رو مجاز اعلام گرديده رانندگان اين قبيل وسايل در هرحال مكلفند كه ازمنتهي اليه سمت راست يا محل هائي كه بريا عبور آنها تعيين شده حركت نمايند. ماده 112 : در مواقعي كه وسيله نقليه اي از روبروي وسيله نقليه ديگري در جهت مخالف حركت مي كند راننده هر يك از آنها بايستي حتي المقدور در طرف راست خود حركت نمايد و مخصوصا در راه هائي كه از هر طرف فقط و يك وسيله نقليه مي تواند عبور كند رانندگان بايدسعي نمايند كه در هنگام عبور فاصله كافي بين دو وسيله وجود داشته باشد. قسمت دوم ـ سرعت ماده 113 : در راه ها و مناطقي كه ميزان سرعت رانندگي به وسيله تابلو يا علائم ديگر راهنمائي معين نگرديده حداكثر سرعت مجاز براي رانندگان وسائل نقليه به قرار ذيل مي باشد : اول . درشهرها : 1. در خيابان ها پنجاه كيلومتر در ساعت 2. در كوچه ها و ميدان ها و پيچ ها بيست كيلومتر در ساعت . دوم . در راههاي خارج شهر و مناطق غير مسكوني روزها 90 كيلومتر و شبها 80 كيلومتر درساعت. ماده 114 : اداره راهنمائي و رانندگي مي تواند در مواقع يا محل هاي ضروري از طريق نصب تابلو يا علائم ديگر حداقل سرعت را نيز معين اعلام نمايد. در اينصورت رانندگي با سرعت كمتر از حداقل مجاز نخواهد بود. ماده 115 : رانندگان حق ندارند در راه ها آنقدر با سرعت كم حركت نمايند كه باعث كندي عبور ومرور يا اختلال در آن بشوند مگر آنكه براي احتراز از خطر و تصادف ضروري باشد. ماده 116 : رانندگان وسائل نقليه موظفند در تقاطع هائي كه فاقد چراغ راهنما يا مأمور انتظامي يا تابلوي ايست ميباشد در سر پيچها ، جاده هاي تنگ و تپه ها و بطور كلي در محل هائي كه موانعي در مسير حركت آنان وجود داشته باشد و همچنين در مواقع بارندگي (برف ، باران) يا مه يا كولاك و امثال آنها از سرعت وسيله نقليه تا حدي كه بر حسب مورد براي احتراز از خطر يا تصادف ضرورت دارد بكاهند. ماده 117 : رانندگي با انواع دو چرخه ها ي موتوردار در شب با سرعتي بيش از 40 كيلومتر در ساعت مجاز نيست مگر اينكه نور چراغ جلوي آنها براي تشخيص اشياء و انسان از فاصله يكصد متري كافي باشد . كه در اين صورت هم نمي توانند از حداكثر سرعت مقرر تجاوز نمايند. قسمت سوم ـ سبقت ماده 118 : رانندگاني كه قصد سبقت گرفتن از وسائل نقليه اي را كه در جهت آنان حركت مينمايند دارند بايد پس از دادن علائم لازم فقط از سمت چپ آنها سبقت گيرندو پس از سبقت و طي مسافت كافي مجددا" بطرف راست خود متوجه شوند بنحويكه راه وسيله نقليه اي كه از آن سبقت گرفته شده مسدود نگردد يا موجب تصادف نشود. معذالك سبقت گرفتن از طرف راست وسيله نقليه اي كه در حال گردش به چپ ميباشد مجاز است. ماده 119 : رانندگان وسائل نقليه اي كه از آنها سبقت گرفته ميشود بايستي راه را براي وسيله نقليه اي كه در حال سبقت گرفتن است باز كنندو بر سرعت خود نيفزايد. ماده 120 : سبقت گرفتن در موارد زير ممنوع است : 1. در سرپيچ هاي تند و سر بالائي ها كه ميدان ديد راننده را كم است 2. از پنجاه متر مانده به پيچها تا پنجاه متر بعد از آن يا در تقاطع راهها يا در تقاطع راه آهن. 3. در مواقعي كه روشنائي و ميدان ديد به هر علت كافي نباشد . 4. سبقت از وسيله نقليه اي كه خود در حال سبقت گرفتن است مگر در راهي كه به مناسبت وجود سه رديف خط كشي بريده يا بيشتر از سه رديف اين عمل مجاز نباشد . 5. براي اتوبوسها و كاميونها د ر معابر شهري . 6. از يكصد متر مانده به مدخل تونل ها وپل ها تا انتهاي آنها. 7. در نقاطي كه با نصب علائم مخصوص سبقت گرفته ممنوع اعلام شده باشد . قسمت چهارم ـ حق تقدم ماده 121 : رعايت مقررات مربوط به حق تقدم عبور براي همه اجباري است مگر در مواردي كه به موجب مقررات خاص يا علائم مخصوص راهنمائي خلاف اين حكم اجازه داده شده باشد. ماده 122 : حق تقدم عبور وسائل نقليه د رتقاطع و ميدان هائي كه هيچگونه علامت و چرغ راهنما وجود نداشته باشند به ترتيب زير است : 1. در تقاطع هم عرض اگر دو وسيله نقليه ايكه روبروي يكديگر در حركتند بخواهند با هم داخل خيابان مجاو واحدي شوند حق تقدم عبور با وسيله اي است كه بسمت راست گردش ميكند. 2. هر گاه دو يا چند وسيله نقليه از دو يا چند راه مختلف به مدخل تقاطع هم عرض يا ميداني برسند حق تقدم عبور با وسيله اي است كه در طرف راست وسيله ديگر قرار دارد. 3. در سه راهها حق تقدم عبور با وسيله نقليه اي است كه مستقيم حركت مي كند ولو آنكه عرض خياباني كه مسير آن است از عرض خيابان تلاقي كننده كمتر باشد. ماده 123 : در برخورد راه اصلي با راه فرعي حق تقدم با وسيله اي است كه از راه اصلي عبور ميكند . رانندگانيكه از راه فرعي وارد راه اصلي مي شوند بايد قبل از ورود به راه اصلي توقف كامل نمايند و پس از اطمينان از عدم برخورد با وسائل نقليه اي كه احتمالا در راه اصلي حركت ميكنند وارد اين راه بشوند. ماده 124 : مقررات ماده فوق براي وسيله نقليه ايكه از راه خصوصي يا گاراژ يا كوچه يا تعميرگاه و امثال آنها به معابر عمومي وار مي شوند نيز لازم الرعايه است . ماده 125 : وسيله نقليه اي كه در حركت است بر وسائل نقليه متوقفيكه درحال حركت كردن يا جلو و عقب زدن يا دور زدن هستند حق تقدم عبور دارند . ماده 126 : در گذرگاه پياده حق تقدم عبور با عابرين پياده است. ماده 127 : در خيابان يا در تقاطعي كه وسائل نقليه روبروي يكديگر حركت مي كنند ، هرگاه وسيله اي بخواهد گردش به چپ كند، حق تقدم با وسيله نقليه اي است كه مستقيم عبور مي نمايد. در محل پارك كنار خيابان حق تقدم براي پارك كردن با وسيله اي است كه ضمن حركت به عقب مشغول پارك كردن است. قسمت پنجم ـ استفاده از چراغها ماده 128 : راننده وسيله نقليه ايكه در حركت است . شب يا هر موقع ديگريكه بعلت كمي روشنائي نتواند اشياء و اشخاص را از فاصله 150 متري به خوبي تشخيص دهد بايد چراغهاي آنرا به ترتيب مقرر در مواد بعد ي روشن نمايد . ماده 129 : در خيابانها و جاده هائيكه نور كافي وجود داردبايد فقط ار چراغ هاي كوچك ودرصورت خرابي ناگهاني چراغهاي كوچك جلو از نور پائين چراغهاي بزرگ استفاده شود. ماده 130 : در ساعاتيكه چراغها بايد روشن باشنداگر چند وسيله نقليه متصل بهم حركت كنند ، روشن كردن چراغ هائيكه بلخاظ محل نصبشان پوشيده مي شوند ضرورت ندارد ولي درهر حال چراغهاي جلوي وسيله اولي و چراغهاي عقب وسيله آخري بايد روشن باشند. ماده 131 : وسائل نقليه موتوري موظفندكه در جاده ها از نور بالا استفاده كنند تا بتوانند كليه اشياء و اشخاص را در فاصله دور ببينند مگر در موارد زير كه بايد از نور پائين استفاده نمايند : 1. در موقع روبرو شدن با وسيله نقليه ايكه از جهت مخالف حركت مي كند. در اين صورت راننده بايستي از فاصله 150 متري از نور پائين استفاده نمايد تا نور بالا چشمهاي راننده مقابل را خيره نسازد . در عين حال براي جلوگيري از ابش خيره كننده نور به چشم رانندگان ديگر ممكن است بر حسب مورد از چراغهاي كوچك يا چراغها ي مه استفاده نمود. 2. هنگامي كه وسيله نقليه از فاصله 150 متري عقب وسيله نقليه ديگري كه در حال حركت است عبور ميكند مگر وقتي كه در حال سبقت گرفتن باشد . ماده 132 : چراغهاي داخل وسائل نقليه عمومي مسافربري شبها موقع حركت بايد روشن باشند. ماده 133 : استعمال چراغهاي چشمك زن در وسائل نقليه ممنوع است مگر در موارديكه به موجب اين آئين نامه مجاز باشد . قسمت ششم ـ گردش ماده 134 : براي گردش به چپ بايستي از فاصله يكصد متري تقاطع با دادن علامت وارد مسير سمت چپ شد بطوري كه پس از ورود به تقاطع وسيله در حدود مركز تقاطع قرار گيرد سپس با رعايت حق تقدم عبور وسائل نقليه اي كه مستقيم در حركتند با حداقل سرعت به چپ گردش نمايد به نحوي كه پس از ورود به خيابان مورد نظر در مجاورت محور وسط آن خيابان قرار گيرد.قواعد گردش در تقاطع راهها به شرح زير است : 1. براي گردش به راست بايد وسيله نقليه را به منتهي اليه سمت راست هدايت كرده و كاملا ازكنار تقاطع گذشت . 2. براي گردش به چپ بايستي از فاصله يكصد متري تقاطع با دادن علامت وارد مسير سمت چپ شد به طور يكه پس از ورود به تقاطع وسيله در مركز تقاطع قرارگيرد و سپس با رعايت حق تقدم عبور وسائل نقليه ايكه مستقيم در حركتند با حداقل سرعت به چپ گردش نمايد . ماده 135 : در راههاي يك طرفه براي گردش به چپ رانندگان موظفند وسيله نقليه را به منتهي اليه طرف چپ خيابان هدايت و سپس به چپ گردش كنند. ماده 136 : دور زدن در فاصله يكصد و پنجاه متري پيچ ها و سر بالائيهائيكه ميدان ديد كافي نيست و همچنين از روي خط پر ممنوع است. ماده 137 : عقب راندن وسيله نقليه هنگام ضرورت بايد با احتياط كامل براي احراز ازوقوع هر گونه حادثه و انسداد راه عبور ساير وسائل نقليه انجام گيرد. قسمت هفتم ـ توقف ماده 138 : رانندگان وسائل نقليه همگاني مسافر ندارند بايد در ايست گاههائيكه از طرف شهرباني علامت گذاري شد ه متوقف شوند مگر اينكه شهرباني مقررات ديگري اعلام نمايد. ماده 139 : كليه رانندگان وسائل نقليه براي سوار و پياده كردن سر نشينان خود بايستي فقط در محل هاي مجاز و در منتهي اليه سمت راست سواره رو توقف نمايند . ماده 140 : در نقاط غير مسكوني و خازج شهر توقف كوتاه يا طولاني وسائل نقليه حتما“ بايستي در خارج از مسير عبور وسائل نقليه و عابرين پياده انجام گيرد به نحوي كه رانندگان وسائل نقليه در حال حركت از فاصله هفتاد متري وسيله نقليه متوقف را به سهولت بينند. ماده 141 : هيچ راننده اي مجاز نيست وسيله نقليه اي را كه موتور آن روشن است ولو در محل مجاز متوقف سازد و خود از آن پياده و دور گردد. در سراشيبي پس از توقف چرخهاي جلوي وسيله نقليه بايد به سمت راست كنار راه پيچانده شود. ماده 142 : رانندگان وسائل نقليه در موارد زير موظفند به ترتيبي كه ذيلا مقرر مي شود توقف نمايند . 1. در موقع برخورد با وسائل نقليه امدادي كه دستگاههاي اخبار صوتي يا بصري خود را بكار انداخته باشند بايد وسيله نقليه را به منتهي اليه سمت راست راه هدايت و عنداللزوم تا گذشتن وسائل نقليه امدادي متوقف شوند. 2. قبل از ورودبه تقاطعي كه فاقد علائم يا مأمور راهنمائي است بايد توقف بكنند و سپس با احتياط كامل از تقاطع بگذرند. 3. قبل از رسيدن به گذرگاه پياده و در صورت عبور اشخاص بايد وسيله نقليه خود را متوقف سازند و ضمنا“ با حركت دادن دست چپ رانندگان پشت سر را نيز به توقف دعوت نمايند. 4. در فاصله پانزده متري ميدان يا تقاطع يا سه راهها يا تقاطع راه آهن. 5. درتقاطع راه آهن ، هنگامي كه علائم الكتريكي يا مكانيكي يا پرچم قرمز يا سوت قطار نزديك شدن آنرا اعلام ميدارد يا دروازه عبور بسته شده يا در حال باز و بسته شدن است بايد لا اقل در پنج متري علامت يا دروازه توقف كامل كنند تا قطار بگذرد و تقاطع براي عبور آزاد گردد. ماده 143 : رانندگان وسائل نقليه موتوري مخصوصا“ اتومبيل هاي مدارس و وسائل نقليه ايكه حامل مواد خطرناك مي باشند د رتقاطع راه آهن هر چند علامتي وجود نداشته باشد بايد كاملا توقف كنند و پس از حصول اطمينان از بي خطر بودن معبر از تقاطع بگذرند . در هر حال هنگام عبور از روي ريل ها مجاز به تعويض دنده نمي باشد . ماده 144 : توقف در محلهاي زير ممنوع است : 1. پياده رو و گذرگاه پياده 2. مقابل مدخل خيابانها و جاده ها و كوچه ها يا مدخل اتومبيل روي ساختمانها 3. داخل تقاطع 4. در فاصله پانزده متري ميدان يا تقاطع راهها يا تقاطع راه آهن . 5. پنج متري شيرهاي آب منصوب در راهها . 6. در جاهائي كه دستگاه پاركومتر نصب شده در كنار خيابان به علت نيانداختن سكه در داخل آن يا پايان يافتن زمان معين و يا از كارافتادن دستگاه دستگاه كه به وسيله نوشتار ، علامت و يا چراغ مفهوم ممنوعيت پاركينگ را مي رساند . 7. كوچه ها 8. از ابتداء تا انتهاي پيچ ها 9. در فاصله پانزده متري مداخل گاراژهاي آتش نشاني ـ پليس ـ بيمارستانها. 10. كنار وسائل نقليه اي كه خود متوقف مي باشند ( توقف دوبله ) 11. روي پلها و داخل تونل ها و معابر هوائي ( راههائيكه بر روي پايه قرار دارند ) 12. در خيابانهائيكه پياده روي آن قابل عبور نبوده و پياده ها مجبورنداز قسمتي از سواره رو عبور كنند . 13. در ايستگاههاي وسائل نقليه عمومي و حريم آنها كه با علائم راهنمائي مشخص است . 14. در محل هائي كه تابلوهاي ، توقف ممنوع يا توقف مطلقا“ ممنوع نصب شده به اقتضاي مورد. 15. در هر نقطه از معابر به منظور تعمير وسيله نقليه جز در مورد ماده 101 كه بايد به ترتيب مقرر در همان ماده عمل گردد. 16. در جائي كه دستگاه پاركمتر نصب شده در كنار خيابان بعلت نينداختن سكه در داخل آن يا پايان يافتن زمان معين و يا از كار افتادن دستگاه علامت پاركينگ ممنوع را نشان دهد. قسمت هشتم ـ مقررات اختصاصي موتور سيكلت ودو چرخه ماده 145 : رانندگان موتر سيكلت بايستي د رموقع رانندگي فقط روي زين موتور سيكلت بنشينند و حق ندارند شخص ديگري را بر ترك سوار كنند مگر اينكه در ترك نيز يك زين كامل نصب شده يا موتور سيكلت داراي يدك پهلو ( سايدكار ) باشد. ماده 146 : رانندگي با د و چرخه و ركابدار بدون داشتن زين محكم در محل مخصوص ممنوع است. ماده 147 : دو تركه سوار كردن اشخاص روي دو چرخه ممنوع است مگر آنكه زين اضافي براي اين كارداشته باشد . ماده 148 : دو چرخه سواران مكلفند : 1. هنگام حركت كاملا از طرف راست راه عبور نمايند و بريا گذشتن از وسائل نقليه اي كه در كنار راه توقف كرده اندمنتها ي احتياط را بعمل آورند. 2. در صورت تعداد دو چرخه سواران در يك رديف حركت كنند مگر آنكه معبر ويژه اي آنها اختصاص داده شده باشد. دراين صورت حق ندارند از خارج از معبر ويژه عبور و مرور نمايند. ماده 149 : عبور دو چرخه سوار از پياده رو و وسط دستجات ، بازار نقاط شلوغ و پر تردد ممنوع است . ماده 150 : دوچرخه سواران حق ندارند حين رانندگي با ر و اشياء ديگري حمل كنند يا حركات ورزشي نمايند يا اعمالي انجام دهند كه مستلزم برداشتن دست هاي آنان از روي فرمان باشد.  
    • فصل دهم : مقررات مختلف
    ماده 151 : رانندگان وسائل نقليه اي كه درپشت سر وسيله نقليه ديگر حركت ميكنند موظفند فاصله مناسبي را براي جلوگيري از تصادفات حفظ كنند. ماده 152 : كاميونهاي بزرگ و وسائل نقليه ديگري كه داراي يدكهاي طويل هستند موقع عبور در راههاي غير مسكوني بايد فاصله بيشتري با وسائل نقليه جلوي خود داشته باشند به طوري كه وسيله نقليه ديگري كه از آنها سبقت مي گيرد بتواند پس از سبقت مجددا“ در جلوي آنها واردمسير اوليه بشود. ماده 153 : وسايل نقليه اي كه به صورت كاروان و دسته جمعي در راهها عبور ميكنند نيز مشمول ماده فوق مي باشند . فواصل آنها بايد به قدري باشد كه وسيله نقليه سبقت گيرنده بتواند پس از سبقت براي ورود به مسير اوليه به آساني داخل اين فواصل گردد. ماده 154 : سوار كردن بيش از سه نفر (با راننده) در قسمت جلوي وسيله نقليه و همچنين گذاشتن بار يا اشياء ديگر در جلو يا عقب آن اعم از داخل يا خارج كه مانع ديد راننده گردد ممنوع است. ماده 155 : رانندگان وسائل نقليه سنگين در موقع عبور از جاده هاي تنگ يا عقب راندن بايد يك نفر كمك راننده برا ياحتراز از هر گونه خطري همراه داشته باشند. ماده 156 : حركت با دنده خلاص در سرازيري ها ممنوع است. ماده 157 : وسائل نقليه نبايد از روي لوله هاي آب آتش نشاني كه جهت اطفاء حريق در خيابان قرارگرفته عبور نمايند مگر با اجازه متصديان آتش نشاني . ماده 158 : 1. رانندگان تاكسيها مطلقا" حق سوار كردن مسافر را با داشتن مسافر قبلي ندارند. 2. رانندگان تاكسي ها موظفند پس از سوار شدن مسافر و مقارن شروع به حركت تاكسيمتر را به كار اندازند. در صورت فقدان يا خرابي تاكسيمتر حق كار كردن ندارند مگر در نقاطي كه شهرباني نصب تاكسيمتر را ضروري اعلام نكرده باشد. 3. رانندگان ساير وسائل نقليه عمومي كه در بست كرايه داده ميشوند نبايد بدون رضايت كرايه كننده شخص ديگري را سوار كنند. 4. امتناع از بردن مسافر براي وسائل نقليه عمومي كه در شهر و حومه كار ميكنند همچنين نرساندن مسافر به مقصد ممنوع است. 5. رانندگان وسائل نقليه عمومي و كمك رانندگان آنها نبايد با مسافران با خشونت و بي احترامي رفتار نمايند. ماده 159 : رانندگان حق ندارند ضمن رانندگي با كسي صحبت يا استعمال دخانيات نمايند يا خوراكي يا آشاميدني ميل كنند و بايد كاملا" به جلو توجه داشته باشند. تبصره : استفاده راننده در حين رانندگي از هرگونه وسايل و تجهيزات و يا اشتغال اعضاي موثر وي كه باعث انحراف ذهني و توجه در حين رانندگي گردد ممنوع است. ماده 160 : رانندگي براي كسي كه نوشابه الكلي صرف كرده تا رفع كامل آثار آن ممنوع است. تبصره : در موردي كه مامورين راهنمائي و رانندگي نسبت به وجود حالت مستي راننده اي ظنين شوند وسيله نقليه را متوقف ساخته وبلافاصله ميزان الكل خون راننده را بوسيله دستگاه الكل سنج از راه تنفس (الكل تست ) تعيين مينمايد. هرگاه ميزان الكل بيشتر از پنجاه سانتي گرم در ليتر خون باشد از ادامه رانندگي او تا اعاده حالت عادي و رسيدن ميزان الكل خون به كمتر از پنجاه سانتي گرم در ليتر خون جلوگيري خواهند كرد. ماده 161 : سواركردن اشخاص آلوده به كثافت در وسائل نقليه عمومي مسافربري مجاز نيست. ماده 162 : هرراننده موظف است حين رانندگي گواهينامه رانندگي خويش را همراه داشته باشد و در صورت تقاضاي مأموران انتظامي آن را ارائه و تسليم نمايد. مأمور موظف است پس از ملاحظه گواهينامه آنرا مسترد دارد مگر در مواردي كه بموجب قانون يا آئين نامه اخذ گواهينامه بمنظور درج تخلف در آنها ضرورت داشته باشد. در اينصورت در قبال دادن رسيد اخذ ميگردد. ماده 163 : نصب بوقهاي شيپوري : سوت بلبلي و بطور كلي هر نوع وسيله اخبار صوتي با صداي ناهنجار و غير عادي و همچنين زدن بوق ممتد يا غير ضروري يا مكرر ويا در محلهائي كه اين عمل بوسيله علامتي منع شده ممنوع است. ماده 164 : وسائل نقليه امدادي ، در مواقعي كه جهت انجام مأموريت فوري در حركتند، در صورت بكاربردن چراغ گردان مخصوص اعلام خطر يا آژير تا حدودي كه موجب بروز تصادف نشود مجاز به انجام اعمال زير مي باشند: 1. توقف در محل ممنوعه. 2. تجاوز از ساعت مجاز. 3. سبقت از سمت راست وسيله نقليه ديگر. 4. عبور از طرف چپ راه. 5. دورزدن در نقاط ممنوعه. 6. گذشتن ازچراغ قرمز يا عدم رعايت علائم ديگر ايست مشروط به اينكه از سرعت وسيله نقليه در اينگونه محل ها تا حداقل امكان كاسته شود . ماده 165 : وسائل نقليه امدادي كه مجاز به داشتن سوت خطر يا زنگ مخصوص مي باشد فقط در مواقعيكه براي انجام مأموريت مهم و فوري در حركتند بايد از آنها استفاده نمايند . ماده 166 : اتومبيل هاي مدارس فقط در مواقع سوار و پياده كردن شاگردان حق استفاده از علائم بصري مذكور در ماده 52 را دارند. ماده 167 : در موقع برف و يخ بندان و به طور كلي در صورت اعلام مقامات و مأموران انتظامي رانندگي با وسيله نقليه اي كه چرخهاي آن به زنجير مجهز نباشد ممنوع است. ماده 168 : راندن وسيله نقليه اي كه بيش از ظرفيت مندرج دركارت شمار ه گذاري بار يا مسافر گرفته ممنوع است. ماده 169 : عبور وسائل نقليه در پياده رو يا از وسط دستجات ارتش يا مأموران انتظامي يا دانش آموزان يا تشييع كنندگان جنازه ها يا ساير دستجات تشريفاتي و همچنين بوق زدن در اين قبيل موارد مجاز نيست. ماده 170 : رانندگان باركشهاي موتوري بزرگ بايد يك نقر شاگرد راننده همراه داشته باشند و سوار كردن مسافر باستثناي يكنفر پهلوي راننده مجاز نيست . ماده 171 : سوار شدن و سواركردن اشخاص روي گلگير يا ركاب يا محل ديگري در قسمت خارجي وسائل نقليه ممنوع است . ماده 172 : درهاي هر وسيله نقليه در حال حركت باد كاملا بسته باشد و با زكردن آنها قبل از توقف كامل مجاز نيست . ماده 173 : رانندگان وسائل نقليه هنگام عبور ازمعابر و گذرگاهها ي تنگ يا پر جمعيت و يا در مواقعيكه بيشتر از 50 متر مقابل آنها مرئي نيست مكلفند آهسته حركت كنند و در صورت احتمال وقوع حادثه يا اخلال نظم ومزاحمت بر حسب مورد حركتوسيله نقليه راـ كنديا آنرا متوقف سازند. ماده 174 : عبور و سائل نقليه سنگين كه حداكثر سرعت آنها ازپانزده كيلومتر در ساعت تجاوز نمي كند مانند تراكتورهاي زنجيري و غلطك هاي جاده كوبي و غيره بايد قبل از رسيدن آنها به اولين پست راه آهن يا ايستگاه خبر داده شود تا تدارك احتياطي لازم جهت عبور بي خطر آنها از تقاطع راه آهن فراهم گردد. ماده 175 : رانندگان اين قبيل وسائل نقليه موظفند هنگامي كه عبور آنها از تقاطع راه اهن مجاز است قبل ا ز رسيدن به آن توقف كامل كنند و پس از مشاهده طرفين و اطمينان از عدم خطر احتمالي از آنجا بگذرند . در مواقعي كه نزديك شدن قطار به وسيله علائم يا صداي لكوموتيو اعلام مي شود تا عبور قطار از تقاطع نبايد عبور نمايند. ماده 176 : هرگاه مأمور راهنما در محل تقاطع راه آهن حضور داشته باشد عبور از تقاطع بايد با فرمان او انجام گيرد. ماده 177 : هيچ كسي حق ندارد وسيله نقليه اي را كه متقلق به او نيست يا راننده آن نمي باشد بدون اجازه كسيكه آنرا در اختيار دارد ازمحل خود حركتدهديا با ان رانندگي كند مگر مأموران انتظامي آنهم در حدود مقررات و وظايف قانوني . ماده 178 : هيچ كس نمي تواند به شخص فاقد گواهي نامه رانندگي لازم اجازه رانندگي با وسيله نقليه خود را بدهد . ماده 179 : هيچكس حق ندارد هيچ نوع وسيله نقليه اي را كه طبق نظر كارشناس شهرباني يا ژاندارمري داراي عيب و نقص فني بوده يا فاقد وسايل ايمني كامل مقرر در اين آئين نامه باشد در راهها براند. ماده 180 : مأموران مسئول راه مكلفند از عبور و مرور در بعضي راهها كه به واسطه خرابي يا علل ديگر خطرناك مي باشد تا تغيير و رفع علل خطر جلوگيري به عمل آورند يا از حركت برخي از وسائل نقليه يا غير مجاز به وسائل لازم معانعت به عمل آورند. ماده 181 : حمل مسافر با وسيله نقليه اي كه داراي پلاك شخصي است جز در موارد اضطراري و همچنين سوار كردن اشخاص روي بار باركشهاي موتوري يا در محل مخصوص بار آنها ممنوع است مگر با اجازه شهرباني. ماده 182 : حمل جنازه بايد با وسيله نقليه مخصوص انجام گيرد مگر در موارديكه شهرباني اجازه حمل آنرا با ساير وسائل نقليه داده باشد. ماده 183 : هيچكس حق ندارد در حالي كه سوار دو چرخه يا كفشهاي چرخدار يا سه چرخه هاي بدون ركاب يا اتومبيلهاي اسباب بازي است به وسائل نقليه د ر حال حركت تكيه نمايد و آنها راوسيله حركت خودياحركت وسيله كه بر آن سوار است قرار دهد. تكيه نمودن و آويزان شدن اشخاص نيز به وسائل نقليه ممنوع است . ماده 184 : ريختن شيشه ، بطري، ميخ ، سيم ، حلبي ، مايعات لزج و به طور كلي هر چيزي كه باعث صد راه و ايجاد خطر و انحراف وسائل نقليه از مسير حركت باشد بر روي راهها ممنوع است. ماده 185 : نصب هرنوع علائم (جز علامت كانون جهانگردي و آنچه دراين آئين نامه پيش بيني شده) و پلاكهاي متفرقه و پرچم و همچنين الصاق هر نوع آگهي و نوشته و عكس و نوشتن عبارات و ترسيم نقوش روي شيشه يا بدنه داخل يا خارج وسائل نقليه بدون اجازه شهرباني ممنوع است . ماده 186 : حركت وسائل نقليه چرخ فلزي در معابر شهري مجاز نيست. ماده 187 : اعمال ذيل در خيابانها و معابر شهري ممنوع است مگر با اجازه شهرباني. 1. بستن يا خوراك دادن دامها و پرندگان يا رها كردن آنها بدون نگهبان. 2. مسابقه با اسب ياساير حيوانات و وسائل نقليه. 3. ورزش و مسابقه هاي ورزشي. ماده 188 : هركس كه مسئول حركت دادن و هدايت حيوانات است بايد علائم راهنمائي و رانندگي و آن قسمت از مقررات اين آئين نامه را كه به وي مربوط ميشود در راههاي عمومي رعايت نمايد. ماده 189 : اشخاصي كه بهر عنوان روي راههاي عمومي كار مي كنند موظفند قبل از شروع بكار علائم ايمني عبور و مرور را در محل و به لباسهاي كارگران و وسائل نقليهخود نصب كنند در غير اينصورت مأمورين انتظامي موظفند از كار آنان جلوگيري بعمل آورند. ماده 190 : جز مأموران انتظامي هيچكس حق ندارد براي هدايت يا حفاظت وسائل نقليه در سواره روي خيابان بايستد يا قدم بزند. ماده 191 : عابرين پياده موظفندكه : 1. درمحل هائيكه پياده رو وجود دارد از داخل سواره رو عبور نكنند. 2. در محل هائيكه پياده رو وجود ندارد يا در صورت وجود بجهاتي قابل استفاده نباشد هنگام حركت از سواره رو از منتهي اليه سمت چپ خود بطوريكه حركت وسائل نقليه مقابل در خلاف جهت ايشان انجام گيرد عبور كنند. 3. براي گذشتن از عرض راه حتما“ از گذرگاههاي پياده عبور كنند. 4. هنگام عبور از گذرگاههاي پياده مراقب حركت وسائل نقليه باشند و ناگهان از پياده رو به سواره رو داخل نشوند. ماده 192 : توقف در سواره روي خيابان براي سوار شدن وسيله نقليه و همچنين صحبت كردن يا خريد و فروش با راننده يا سرنشينان وسائل نقليه در سواره رو ممنوع است